Sunday, April 6, 2008

Nahed Selim en haar zwarte krullenbol

Zoals opgemerkt in het berichtje hiervoor (even naar beneden scrollen), maakte mijn lezing deel uit van een breed programma. Om 15.30 uur waren sprekers als Jit Peters, Dick Pels, Paul Cliteur en Nahed Selim aan de beurt om hun zegje te doen over voornamelijk de ontwikkelingen rond Fitna: The Movie.

Belangrijk voor dit berichtje is die laatste naam, Nahed Selim. Klik hier om een kleine indruk te krijgen van hoe ik over haar ideeën denk. Ook in Tilburg borduurde deze onheilsprofete voort op haar boodschap van doem en verderf. Ze had het over genotshuwelijken in Arabië, geweld tegen homo's in Iran, geleerden die uit het raam worden gegooid in Egypte en zoverder en zoverder, ondersteund door afkeurend gezoem en gebrom uit het publiek. Op mijn vraag in hoeverre deze gebeurtenissen relevant zijn voor het debat in Nederland, kreeg ik helaas geen bevredigend antwoord.

Het is mij echter te doen om iets anders. Na afloop van het programma stapte ik naar Selim af om haar nog een aantal vragen te stellen. Een dame van middelbare leeftijd was mij echter voor en maakte de volgende, naar mijn gevoel nogal markante opmerking:

"Mevrouw Selim. Mag ik u complimenteren? Toen ik u met uw zwarte haren (!) naar het spreekgestoelte zag gaan dacht ik bij mezelf 'Hè, nee hè. Alweer zo iemand die een preek gaat geven over hoe beledigd ze zich wel niet voelen!' Maar ik moet zeggen dat u met die verschrikkelijke voorbeelden die u gaf, de spijker op de kop hebt geslagen. Ik ben prettig verrast!"

Een vooroordeel om in schoolboekjes op te nemen, dunkt me:
1) "Ze heeft zwarte haren en een donkere huid, dus zal ze wel iets zeggen wat me niet bevalt."
2) "Ze heeft iets gezegd wat me wél bevalt, dus heb ik geen problemen meer met haar zwarte haren en donkere huid."

Na mijn poging het kromme en zelfs kwalijke van deze redenering uit te leggen, liep de dame in kwestie enigszins verbouwereerd weg. Mevrouw Selim zelf leek tevreden met het 'complimentje'.


Foto:
Vincent Mauritz .

Lezing 'Vrijheid van meningsuiting in Turkije'

Onlangs ben ik door ELSA en Studium Generale Tilburg benaderd om een kleine lezing te houden over de vrijheid van meningsuiting in Turkije in het kader van een breed programma. Donderdag 3 april jongstleden heb ik deze presentatie dan ook gegeven. Geïnteresseerden kunnen hier nog eens nalezen wat ik zoal te vertellen had (iets uitgebreider). Houd er rekening mee dat ik zoveel mogelijk spreektaal heb willen gebruiken en dat ik het zo beknopt mogelijk heb moeten houden (vandaar het enigszins afgeraffelde einde):

Vrijheid van meningsuiting in Turkije (pdf, 22k)

Saturday, March 29, 2008

Wilders enzo

Eén van de betere analyses die ik de afgelopen tijd gelezen heb, stond gisteren (28 maart 2008) in de Volkskrant. Hier het relevante deel:

Zo’n dertig jaar geleden wisten cabaretiers en cineasten – per definitie vlijmscherp en vreselijk links – wel raad met gelovigen. Pastoors werden opgevoerd als corpulente figuren die niet van jeugdige parochianen konden afblijven. Gereformeerde predikanten maakten gemene zaak met de wrekende God, maar namen het met de eigen moraal niet zo nauw.

Volgens de modieuze opvatting van die dagen handelden jeugdige kerkgangers onder dwang, of miskenden ze de tekenen des tijds. Wie als 16-jarige de Heer liefhad, werd door zijn ruimdenkende leeftijdsgenoten ter verantwoording geroepen. Soms oogstte de gelovige nog wel respect voor de eerlijkheid waarmee hij zijn afwijkende opvattingen opbiechtte. Maar dat respect strekte zich niet uit tot het geloof zelf. De keuze voor allerlei exotische varianten van het communisme was makkelijker te verklaren dan de keuze voor welke God dan ook.

Die houding veranderde toen de migranten in ons midden als gelovigen werden geidentificeerd. We waren – wijs geworden door het verleden – tot het inzicht gekomen dat onze cultuur niet superieur was aan andere. Dus we haalden het niet in ons hoofd om net zo schamper over moslims te doen als over onze protestanten en katholieken.

Sterker: we gingen ons respect tonen voor de islam. Daarin zijn we dermate opgegaan, dat het woord ‘respect’ aan een gierende inflatie onderhevig is geraakt. Temeer omdat iedereen die zich in zijn religieuze eigenwaarde gekrenkt voelt, respect opeist – en het vaak nog krijgt ook.

Vroeger werd het individueel geloof niet serieus genoeg genomen, nu geniet het misschien wel te veel eerbied.
(...)

--
Sander van Walsum
Dit voor links Nederland ongebruikelijke respect voor een geloof (i.c. de islam) verklaar ik persoonlijk door het feit dat links nu eenmaal altijd al dol is geweest op, enerzijds, het exotische (wat de islam natuurlijk ís in veler ogen), maar, anderzijds, vooral op het opkomen voor de zwakkere groepen. Kerken hadden vroeger macht, pastoors en predikanten werden gezien als leiders en daar moest simpelweg tegenaan geschopt worden ten gunste van de niet-gelovige minderheden (vooral jongeren), homo's, vrouwen e.d. die zich min of meer onderdrukt voelden door deze macht.
Maar toen kwamen daar de arme gastarbeiders die zich 20 uur per dag moesten uitsloven voor kapitalistische fabrikanten om vervolgens hun nachten te slijten in de meest sombere pensionnetjes, ver weg van hun ouders, vrouw en kinderen. De sympathie van links heb je dan natuurlijk vlug gewonnen en op het eerste gezicht was daar dan ook helemaal niets mis mee. Links deed simpelweg wat het moest doen: opkomen voor de zwakkeren.

Het jammere echter is dat links daarvoor een andere kant van zijn gedachtegoed voor een deel moest opofferen (of wellicht zelfs 'negeerde'): het bleef stil tegenover de steeds intenser wordende concentratie in stadswijken van allochtonen. De hieruit voortvloeiende groepscultuur had tot gevolg dat moslims elkaar als het ware 'ophitsten' (wellicht dat hier een ander woord beter op zijn plaats zou zijn, maar ik kan daar niet zo vlug op komen) om hun eigen cultuur uit het vaderland zo conservatief mogelijk, zelfs conservatiever dan in het vaderland zelf, te beleven. Allerlei lugubere islamitische stromingen en imams roken hun kans, kregen ruim baan en mochten preken wat ze wilden. Het behoeft geen uitleg dat zaken als homorechten, vrouwenrechten (e.g. huiselijk geweld, eerwraak of het baren van zoveel mogelijk kinderen om ze vervolgens geen aandacht te geven) en vrijheid van meningsuiting (e.g. Theo van Gogh) hier danig onder gingen lijden (overigens zonder hiermee alle moskeeën in Nederland in het verdachtenbankje te willen zetten). In de Fitna-aflevering van Pauw&Witteman vatte Ahmed Aboutaleb dit alles erg goed samen: "De homo's die in de jaren '60 en '70 opkwamen voor de arme migrantenarbeiders, worden nu in elkaar geslagen door de kinderen van diezelfde migranten." (een zin om een spandoek van te maken, dunkt me).

Terug naar Wilders en hier haal ik dan weer een citaat aan, deze keer van Joost Zwagerman bij DWDD: "Wilders vult het gat dat links doelbewust laat vallen als het gaat om moslimemancipatie." Een waar woord. Als links nu eens doet wat het al die tijd al had moeten doen (toegeven: dat zal nu moeilijker gaan dan vóór de tijd van groepsvorming van allochtonen), dan hoeven we ook niet meer te klagen dat Wilders de discussie alsmaar wegkaapt

Sunday, March 16, 2008

Filler ve Çimen


And he thought: Let him bring a false accusation against me and have it exposed. I shall stand there, Promethean, saying: "Behold me, I am wronged. " Then let him bring any other accusation against me, even a true one. The Great Houses will not believe a second attack from an accuser once proved wrong.
-- Frank Herbert imzalı, Dune (Çöl Gezegeni) kitabından bir bölüm (alıntıda Baron Harkonnen kendi kendine konuşmakta).
Muhalefetin (konumuz gereğince: CHP’nin) ve yargının AKP’ye karşı sergiledikleri tutumu izledikçe, Dune romanından alıntıladığım yukarıdaki bölüm gelir aklıma. Bir yanda defalarca yenildiği halde güreşe doymayan (bildiğin ‘loser’) Deniz Baykal ve saz arkadaşları, diğer yanda da 1980 darbesi anayasasının yılmaz savunucusu Abdurrahman Yalçınkaya ve korosu. Siyaset meydanında asla galip gelemeyeceklerini bilir bu arkadaşlar (belki de galip gelmek istemiyorlardır bile?), bu yüzden hep başka yollardan vurmaya çalışırlar ‘darbelerini’. Geçmişte böyle olmuştur, günümüzde de aynen tekrarlanmaktadır bu bilinen senaryo.

Deniz Baykal’ın geçtiğimiz seçimler öncesi meydanlarda yaptığı propagandadan tek hatrımda kalanlar, ya Recep Tayyip Erdoğan’ın oğlunun ‘gemiciği’ ile, ya da AKP kadrosunun (sözde veya özde) anti-laikçi tutumuyla ilgili verdiği demeçleridir. Elbette bu konularda (yolsuzluk ve laiklik) bahsi geçen kadronun sicilinin tertemiz olduğunu ileri sürecek değilim, lakin her Allah’ın günü bu konulara odaklanmak, aklı başında bir politikacının, hele hele kendisini ‘solcu’ olarak göstermeye çalışan bir politikacının yapacağı bir iş değildir. Zira:

1) Solcu dediğin, medyanın dikkatini öncelikle halkın günlük hayat kavgasına
çekmelidir. İşçisi, çiftçisi, sigortasını ödeyemeyeni, ilacını alamayanı, fikrini ifade edemeyeni, kendisini her nedenden dolayı olursa olsun (etnisite, din, yaşam tarzı vs.) azınlıkta hissedeni; bütün bu insanların birincil derdi Burak’ın gemiciği veyahut Münevver Arınç’ın başörtüsü değildir. Bütün bu insanlar kendilerine yardım eli uzatacak, yanlarında duracak güçlü bir politikacı bekler; bu yardım eli gelmesi gereken yerden (‘sol’dan) gelmeyince de, haliyle, her yanından samimiyetsizlik fışkıran ama romantik vaatlerde bulunan o malum ‘diğer taraf’a yönelirler. Sonrasında da kimse bu insanları “Bir çuval kömürle kandırıyorlar sizi!” diye suçlayamaz!

2) Belirtildiği gibi, yolsuzluk veya laiklik fakir halk yığınlarının umrunda değildir. Dolayısıyla suçlanan isimler, bu konularda sabıkalı olsalar bile (bkz. yukarıdaki alıntı: “... even a true one...”), halkın gözünde asla mağlup gelmezler. Tam tersi, muhalefet hep aynı suçlamaları tekrarladığı için, bu suçlamalara ‘Kasımpaşalı’ ve ayrıca ‘dini bütün’ bir tavırla adeta göğüs geren ‘kahraman’larına olan saygıları, daha da artar. Bunun üzerine bir de, son zamanlarda halkın gözünde zaten iyice öcüleşmiş bir kurum haline gelen yargı, klasik yasakçı tutumunu yine yeniden sergilemeye başladığı vakit, ‘mağdur’ rolüyle Oscar’a aday gösterilesice kahramanımızın artık iyice Prometeleşmesi* kaçınılmaz olacak, dolayısıyla meydanlarda da lafı gediğine oturtmamak için hiçbir neden kalmayacaktır: "Behold me, I
am wronged!" (parti kapatma davası açılır açılmaz AKP’lilerin meydanlarda ve medyaya verdiği demeçler bu tezimi de doğrulamakta zaten).

 


“Filler tepişir, çimenler ezilir.” Günümüz Türkiye’sinin içinde bulunduğu durumu anlatan daha iyi bir söz yoktur herhalde. Zira, son aylarda Türk medya gündemini meşgul tutan başlıklara bakacak olursak (cumhurbaşkanlığı seçimi etrafında dönen oyunlar, PKK, başörtüsü krizi, derin devlet sorunu ve şimdi de parti kapatma davası), fillerin hep tepişmekte olduğunu ve bu tepişmenin sonunun muhtemelen hiç gelmeyeceğini görürüz. Bu arada olan, daima güzelim çimenlere ve o çimenlerde yaşayanlara oluyor tabi. Bundan sonra kim takar artık Tuzla'yı, SSGSS tasarısını, işsizliği, azınlıkları, 301'i..?




Bonus - Asıl gündemde olması gereken konulara dair birkaç yazı:


* Alıntıda da bahsi geçen Prometheus’un hikayesi için tıklayınız (pdf, 79kb).